Sinh học 11 Bài 35: Hooc môn ở thực vật

Sinh học 11 Bài 35: Hooc môn ở thực vật

A. Lý thuyết

1. Khái niệm

- Hoocmôn thực vật là các chất hữu cơ do cơ thể thực vật tiết ra có tác dụng điều tiết hoạt động sống của cây.
+ Đặc điểm chung:

  • Được tạo ra ở một nơi nhưng gây phản ứng ở một nơi khác trong cây.
  • Với nồng độ rất thấp nhưng gây ra những biến đổi mạnh trong cơ thể của cây.
  • Tính chuyên hóa thấp hơn nhiều so với hoocmôn ở động vật bậc cao.
  • Vẫn chuyển theo mạch gỗ, libe.

+ Được chia làm 2 nhóm: 

  • Nhóm kích thích (AIA, GA, XITOKININ).
  • Nhóm ức chế (a.APXIXIT, EETILEN).

2. Hoocmôn kích thích

a. Auxin

Hoocmôn kích thích Auxin trong thực vật

Hoocmôn kích thích Auxin trong thực vật

- Auxin phổ biến trong hầu hết các loại cây là axit inđôl axêtic (AIA)

- Auxin chủ yếu được sinh ra ở đỉnh của thân và cành. Auxin có nhiều trong chồi, hạt đang nảy mầm, lá đang sinh trưởng, trong tầng phân sinh bên đang hoạt động, trong nhị hoa.

- Tác động sinh lí của AIA.

  • Ở mức tế bào, AIA kích thích quá trình nguyên phân và sinh trưởng dãn dài của tế bào.
  • Ở mức cơ thể, AIA tham gia vào nhiều hoạt động sống của cây như hướng động, ứng động, kích thích nảy mầm của hạt, chồi, kích thích ra rễ phụ, thể hiện ưu thế đỉnh (chồi đỉnh ức chế sự sinh trưởng của các chồi bên).

- Auxin được sử dụng để kích thích ra rễ ở cành giâm, cành chiết, tăng tỉ lệ thụ quả (cà chua…), tạo quả không hạt, nuôi cây mô và tế bào thực vật.

Hạt là nguồn cung cấp AIA cho quả phát triển (Nếu hạt của dâu tây bị loại bỏ sau khi thụ tinh có thể thay thế nó bằng cách xử lí AIA ngoại sinh )

Hạt là nguồn cung cấp AIA cho quả phát triển (Nếu hạt của dâu tây bị loại bỏ sau khi thụ tinh có thể thay thế nó bằng cách xử lí AIA ngoại sinh )

b. Gibêrelin

- Gibêrelin được viết tắt là GA. Trong cây, gibêrelin được sinh ra chủ yếu ở lá và rễ. GA có nhiều trong lá, hạt, củ, chồi đang nảy mầm, trong hạt và quả đang hình thành, trong các lóng thân, cành đang sinh trưởng.

- Tác động sinh lí của GA:

  • Ở mức tế bào, GA tăng số lần nguyên phân và tăng sinh trưởng dãn dài của mỗi tế bào.
  • Ở mức cơ thể : Gibêrelin được dùng để kích thích sự nảy mầm của hạt, chồi, củ (khoai tây); kích thích sinh trưởng chiều cao của cây (cây lấy sợi,…) ; tạo quả không hạt (quả nho,…) ; tăng tốc độ phân giải tinh bột (ứng dụng sản xuất mạch nha và công nghiệp đồ uống).

Ảnh hưởng của GA đến sinh trưởng của cây ngô lùn

Ảnh hưởng của GA đến sinh trưởng của cây ngô lùn

c. Xitôkinin

- Xitôkinin có tác dụng gây ra sự phân chia tế bào

- Tác động sinh lí của xitôkinin

  • Ở mức tế bào, xitôkinin kích thích sự phân chia tế bào, làm chậm quá trình già của tế bào.
  • Ở mức độ cơ thể, xitôkinin kích thích sự sinh chồi, thân trong nuôi cấy mô khi có mặt của auxin.

Ảnh hưởng của Kitenin đến sự hình thành chồi ở mô callus (xitokinin được dùng trong nuôi cấy tế bào mô thực vật)

Ảnh hưởng của Kitenin đến sự hình thành chồi ở mô callus (xitokinin được dùng trong nuôi cấy tế bào mô thực vật)

3. Hoocmôn ức chế

a. Êtilen

Êtilen và quả cà chua đang chín

Êtilen và quả cà chua đang chín

  • Êtilen được tiết ra trong hầu hết các phần khác nhau của thực vật.
  • Tốc độ hình thành etilen phụ thuộc vào loại mô và giai đoạn phát triển của cơ thể.
  • Nó được sản sinh ra nhiều trong thời gian thực vật rụng lá, khi hoa già, khi mô bị tổn thương hoặc do điều kiện bất lợi tác động lên thực vật. 
  • Ứng dụng dễ thấy nhất là khi chúng ta ủ trái cây thường để các quả chín chung với quả chưa chín sẽ nhanh chóng chín hơn. Đó là lý do vì sao khi hôm nay bạn thấy có 1 quả chuối chín thì hôm sau những quả chuối xanh xung quanh bắt đầu chín theo.

b. Axit abxixic

  • Là chất ức chế sinh trưởng tự nhiên được sinh ra trong lục lạp của lá, chóp rễ ở thực vật có hoa.
  • Axi abxixic được tích lũy ở cơ quan đang già hóa.
  • Gây trạng thái ngủ của hạt, sự đóng mở của khí khổng và loại bỏ hiện tượng sinh con.

4. Tương quan Hoocmôn thực vật

- Tương quan giữa hoocmôn điều tiết sinh trưởng và điều tiết phát triển của thực vật bao gồm:

+ Tương quan giữa hoocmôn kích thích và ức chế sinh trường:

  • VD: GA/ABB điều tiết trạng thái sinh lí của hạt. Trong hạt khô, GA rất thấp trong khi ABB đạt cực đại. Trong hạt nảy mầm, GA tăng cao và đạt cực đại trong khi ABB giảm xuống rất mạnh.

+ Tương quan giữa các hoocmôn kích thích với nhau:

  • VD: Auxin và Xitokinin điều tiết sự phát triển của mô sẹo. Khi Auxin đủ cao thì mô seo ra rễ, Hoặc chồi sẽ xuất hiện khi Xitokinin cao hơn.

Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn

Recent in Sports

Photography

Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok