Sinh học 12 Bài 36: Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể

Sinh học 12 Bài 36: Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể

A. Lý thuyết

1. Quần thể sinh vật và quá trình hình thành quần thể

- Khái niệm quần thể

+ Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể trong cùng một loài, cùng sinh sống trong một khoảng không gian xác định, vào một thời điểm nhất định. Các cá thể trong quần thể có khả năng giao phối tự do với nhau để sinh sản tạo thành những thế hệ mới.

+ Ví dụ: Các tập hợp cá thể sau đây là quần thể:

  • Trâu ở khu bảo tồn Yokđôn​

Quần thể trâu ở khu bảo tồn Yokđôn

Quần thể trâu ở khu bảo tồn Yokđôn

  • Sen trong đầm

Quần thể sen trong đầm

Quần thể sen trong đầm

  • Quần thể ngựa vằn

Quần thể ngựa vằn

Quần thể ngựa vằn

- Quá trình hình thành quần thể

  • Đầu tiên những cá thể cùng loài đến môi trường sống mới; những cá thể nào không thích nghi với điều kiện sống mới sẽ bị tiêu diệt hay di cư đến nơi khác.
  • Những cá thể còn lại sẽ gắn bó chặt chẽ với nhau thông qua các mối quan hệ sinh thái, dần dần thành quần thể ổn định, thích nghi với điều kiện ngoại cảnh.

2. Các mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể

a. Quan hệ hỗ trợ 

- Là mối quan hệ giữa các cá thể cùng loài hỗ trợ lẫn nhau trong các hoạt động sống như: tìm thức ăn, chống kẻ thù, sinh sản… đảm bảo cho quần thể thích nghi với môi trường sống.

- Quan hệ hỗ trợ đảm bảo cho quần thể tồn tại ổn định, khai thác tối đa nguồn sống của môi trường, tăng khả năng sống sót và sinh sản của cá thể.

- Ví dụ:

  • Báo hỗ trợ nhau săn mồi​

Quan hệ hỗ trợ

Quan hệ hỗ trợ

  • Hỗ trợ cùng loài ở thực vật

Hỗ trợ cùng loài ở thực vật

Hỗ trợ cùng loài ở thực vật

b. Quan hệ cạnh tranh

- Xuất hiện khi các cá thể tranh giành nhau thức ăn, nơi ở, ánh sáng và các nguồn sống khác, con đực tranh giành con cái… Nhờ có cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố của các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của quần thể.

- Ví dụ:

  • Cạnh tranh thức ăn

Cạnh tranh thức ăn

Cạnh tranh thức ăn

  • Cạnh tranh ánh sáng ở thực vật

Cạnh tranh ánh sáng ở thực vật

Cạnh tranh ánh sáng ở thực vật

c. Ý nghĩa của các mối quan hệ trong quần thể

  • Quan hệ hỗ trợ và cạnh tranh trong quần thể là các đặc điểm thích nghi của sinh vật với môi trường sống, đảm bảo sự tồn tại và phát triển hưng thịnh :
  • Quan hệ hỗ trợ mang lại lợi ích cho các cá thể, các cá thể khai thác được tố ưu nguồn sống của môi trường, các con non được bố mẹ chăm sóc tốt hơn, chống chọi với điều kiện bất lợi của tự nhiên và tự vệ tránh kẻ thù tốt hơn,... Nhờ đó mà khả năng sống sót và sinh sản của những cá thể tốt hơn.
  • Nhờ có cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố của các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp giúp cho loài phát triển ổn định. Cạnh tranh giữa các cá thể dẫn tới sự thắng thế của các cá thể khỏe và đào thải các cá thể yếu, nên thúc đẩy quá trình chọn lọc tự nhiên.

Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn

Recent in Sports

Photography

Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok