Sinh học 12 Bài 5: Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

Sinh học 12 Bài 5: Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

A. Lý thuyết

1. Khái niệm

  • NST  là 1 cấu trúc gồm phân tử ADN và liên kết với các loại prôtêin khác nhau (chủ yếu prôtein histôn). Có 2 loại NST: NST thường và NST giới tính.
  • Đột biến cấu trúc NST: là những biến đổi trong cấu trúc của NST, thực chất là sắp xếp lại trình tự các gen, làm thay đổi hình dạng và cấu trúc của NST.
  • Đột biến mất đoạn: Là đột biến làm mất đi một đoạn nào đó của NST
  • Đột biến lặp đoạn: Là đột biến làm cho một đoạn của NST có thể lặp lại một hay nhiều lần.
  • Đột biến đảo đoạn: Là đột biến trong đó một đoạn NST đứt ra và đảo ngược 1800 và nối lại.
  • Đột biến chuyển đoạn: Là đột biến dẫn đến sự trao đổi đoạn trong một NST hoặc giữa các NST không tương đồng.

2. Cấu trúc NST

- Cấu trúc NST

  • Tâm động: chứa trình tự nu đặc biệt, là vị trí liên kết với thoi phân bào → giúp NST di chuyển về các cực của tế bào trong phân bào.
  • Vùng đầu mút: có tác dụng bảo vệ NST làm cho NST không dính vào nhau, có trình tự nu khởi đầu quá trình nhân đôi ADN.
  • Mỗi loài có một bộ NST đặc trưng về số lượng, hình thái và cấu trúc.

- Ở sinh vật nhân thực: NST được cấu tạo từ chất nhiễm sắc gồm ADN và prôtêin:

  • Phân tử ADN rất dài.
  • ADN được xếp vào các NST khác nhau và có sự gói bọc ADN theo các mức xoắn khác nhau trong mỗi NST.(Hình 5.2)

Các mức cấu trúc xoắn của NST

Các mức cấu trúc xoắn của NST

- Ở sinh vật nhân sơ: Mỗi tế bào chỉ chứa 1 phân tử ADN mạch kép, có dạng vòng, chưa có cấu trúc NST.

3. Đột biến cấu trúc NST

- Nguyên nhân: Do tác nhân lý, hóa, sinh học hay rối loạn chức năng NST.

- Các dạng đột biến.

  • Đột điểm mất đoạn: giảm số lượng gen trên NST, mất cân bằng gen. Thường gây chết hoặc giảm sức sống. Ứng dụng để lọai bỏ các gen không mong muốn ở cây trồng
  • Đột biến lặp đoạn: tăng số lượng gen trên NST, mất cân bằng gen. Làm tăng hoặc giảm cường độ biểu hiện của tính trạng, không gây hậu quả nghiêm trọng. Tạo nên các gen mới trong quá trình tiến hóa.
  • Đột biến đảo đoạn: thay đổi trình tự phân bố của các gen trên NST. Ảnh hưởng đến sức sống, giảm khả năng sinh sản của thể đột biến. Tạo nguồn nguyên liệu cho tiến hóa,
  • Đột biến chuyển đoạn: thay đổi nhóm gen liên kết. Gây chết hoặc làm mất khả năng sinh sản. Có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành loài mới.
  • Sơ đồ các dạng đột biến cấu trúc NST

các dạng đột biến cấu trúc NST

các dạng đột biến cấu trúc NST

Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn

Recent in Sports

Photography

Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok