Sinh học 12 Bài 6: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể

Sinh học 12 Bài 6: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể

A. Lý thuyết

1. Khái niệm

  • Đột biến lệch bội: Là những biến đổi về số lượng NST xảy ra ở 1 hay 1 số cặp NST tương đồng. Đột biến lệch bội thường gặp ở thực vật, ít gặp ở động vật.
  • Đột biến đa bội: Là sự tăng một số nguyên lần bộ NST đơn bội của cùng một loài và lớn hơn 2n. Trong đó 3n, 5n, 7n...gọi là đa bội lẻ, còn 4n, 6n... gọi là đa bội chẵn.
  • Thể dị đa bội: Là dạng đột biến gia tăng số bộ NST đơn bội của 2 loài khác nhau.

2. Đột biến lệch bội

  • Trong giảm phân: Do sự rối loạn phân bào, một hay vài cặp NST không phân li → Giao tử thừa hoặc thiếu 1 vài NST → Các giao tử này kết hợp với giao tử bình thường sẽ tạo các thể lệch bội.
  • Trong nguyên phân (tế bào sinh dưỡng): Nếu lệch bội xảy ra ở giai đoạn phát triển sớm của hợp tử → một phần cơ thể mang đột biến lệch bội → thể khảm.
  • Hậu quả: Thể lệch bội thường không có khả năng sống hoặc sức sống giảm, giảm khả năng sinh sản tùy loài. VD: Hội trứng Đao, Siêu nữ 3X (XXX), Toc nơ (XO), Claiphen tơ (XXY)ở người.
  • Ý  nghĩa: Cung cấp nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.

Sơ đồ hình thành đột biến lệch bội

Sơ đồ hình thành đột biến lệch bội

aria-label="Advertisement" id="aswift_7_expand" style="background-color: transparent; border: none; box-sizing: border-box; display: inline-table; font-stretch: inherit; font-style: inherit; font-variant: inherit; font-weight: inherit; height: 0px; line-height: inherit; margin: 0px; padding: 0px; position: relative; vertical-align: baseline; visibility: visible; width: 650px;" tabindex="0" title="Advertisement">

3. Đột biến đa bội

- Cơ chế hình thành thể tự đa bội

  • Do trong quá trình giảm phân bộ NST của tế bào không phân li, tạo thành giao tử chứa 2n. Qua thụ tinh sự kết hợp của các giao tử 2n này với nhau tạo thành thể tứ bội 4n, hay kết hợp với giao tử bình thường n sẽ tạo thể tam bội 3n.
  • Trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử, nếu tế bào không phân chia NST thì cũng tạo nên thể tứ bội.

- Cơ chế hình thành Thể dị đa bội

+ Cơ chế hình thành thể dị đa bội là lai xa kết hợp với đa bội hóa tạo ra cây song nhị bội gồm 2 bộ NST của 2 loài đem lai.

+ Hậu quả và vai trò của đột biến đa bội:

  • Tế bào to, cơ quan sinh dưỡng lớn, phát triển khỏe, chống chịu tốt.
  • Thể đa bội lẻ (3n, 5n...) hầu như không có khả năng sinh giao tử bình thường.
  • Các giống cây ăn quả không hạt thường là thể đa bội lẻ (dưa hấu, nho...)
  • Vai trò: Đột biến đa bội đóng vai trò quan trọng trong tiến hoá (hình thành loài mới) và trong trồng trọt ( tạo cây trồng năng suất cao... ).

Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn

Recent in Sports

Photography

Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok