Sinh học 7 Bài 29: Đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân khớp

Sinh học 7 Bài 29: Đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân khớp

A. Lý thuyết

I. Đặc điểm chung

  • Phần phụ chân khớp phân đốt. Các đốt khớp động với nhau.
  • Sự phát triển và tăng trưởng gắn liền với sự lột xác.
  • Vỏ kitin vừa che chở bên ngoài, vừa làm chỗ bám cho cơ. 

Đặc điểm cấu tạo phần phụ

Đặc điểm cấu tạo phần phụ

Phần phụ chân khớp phân đốt, các đốt khớp động với nhau làm phần phụ rất linh hoạt

Cấu tạo cơ quan miệng

Cấu tạo cơ quan miệng

Cơ quan miệng gồm nhiều phần phụ: (Môi trên, hàm trên, hàm dưới) → Bắt, giữ và chế biến mồi.

1- Môi trên, 2- Hàm trên, 3- Hàm dưới

Sự phát triển của chân khớp

Sự phát triển của chân khớp

Sự phát triển và tăng trưởng gắn liền với sự lột xác, thay vỏ cũ bằng vỏ mới thích hợp với cơ thể.

A- Ở giáp xác (Tôm), B- Ở sâu bọ (Ong mật)

Lát cắt ngang qua ngực châu chấu

Lát cắt ngang qua ngực châu chấu

1- Vỏ kitin, 2- Cơ dọc, 3- Cơ lưng bụng

Vỏ kitin vừa che chở bên ngoài, vừa làm chỗ bám cho cơ. Do đó có chức năng như xương.

Cấu tạo mắt kép

Cấu tạo mắt kép

1- Thể thủy tinh, 2- Dây thần kinh thị giác

Mắt kép gồm nhiều ô mắt ghép lại, mỗi ô mắt có đủ màng sừng, thể thuỷ tinh và các dây thần kinh thị giác.

Tập tính ở kiến

Tập tính ở kiến

Một số loài kiến biết chăn nuôi các con rệp sáp để hút dịch ngọt do rệp tiết ra làm nguồn thức ăn.

II. Sự đa dạng ở chân khớp

1. Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống

Nhờ sự thích nghi với điều kiện sống và môi trường khác nhau mà Chân khớp rất đa dạng về cấu tạo cơ thể.

Bảng đa dạng về cấu tạo của Chân khớp

Bảng đa dạng về cấu tạo của Chân khớp

2. Đa dạng về tập tính

- Thần kinh phát triển cao ở Chân khớp đã giúp chúng rất đa dạng về tập tính.

- Vd: 

Bảng đa dạng tập tính

Bảng đa dạng tập tính

III. Vai trò thực tiễn

1. Có lợi

- Trong thiên nhiên:

  • Làm thức ăn cho động vật khác.
  • Làm sạch môi trường.

- Trong đời sống con người:

  • Làm thực phẩm.
  • Làm thuốc chữa bệnh
  • Thụ phấn cho cây trồng
  • Làm vật trang trí

2. Có hại

  • Hại cây trồng

B. TRẢ LỜI CÂU HỎI SGK

Câu 1 trang 98 SGK Sinh học 7

Trong số các đặc điểm của Chân khớp thì các đặc điểm nào ảnh hưởng lớn đến sự phần bố rộng rãi của Chân khớp?

Hướng dẫn giải

- Những đặc điểm cấu tạo giúp Chân khớp phân bố rộng rãi là:

  • Vỏ kitin (bộ xương ngoài) chống lại sự thoát hơi nước, thích nghi với môi trường cạn.
  • Chân khớp và phân đốt linh hoạt trong di chuyển, một số chân khớp có cánh thích nghi với đời sống bay.

Câu 2 trang 98 SGK Sinh học 7

Đặc điểm cấu tạo nào khiến Chân khớp đa dạng về: tập tính và về môi trường sống?

Hướng dẫn giải

- Chân khớp đa dạng về tập tính và môi trường sống là nhờ:

  • Hệ thần kinh và giác quan phát triển. Đó là trung tâm điều khiển mọi hoạt động phức tạp và đa dạng của Chân khớp.
  • Cấu tạo phân hóa phù hợp với các chức năng khác nhau, giúp chân khớp thích nghi được nhiều môi trường khác nhau.

- Ví dụ, chân bơi, chân bò, chân đào bới ... phần phụ miệng thích nghi với kiểu nghiền, kiểu hút ...thức ăn.

Câu 3 trang 98 SGK Sinh học 7

Trong số ba lớp của Chân khớp: Giáp xác, Hình nhện, Sâu bọ thì lớp nào có giá trị thực phẩm lớn nhất? Cho ví dụ.

Hướng dẫn giải

  • Trong 3 lớp của ngành Chân khớp thì lớp Giáp xác có giá trị thực phẩm lớn nhất là vì hầu hết các loài tôm, cua ở biển và ở nước ngọt đều là những thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao với khối lượng lớn. Nên có một vài vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm cho con người và xuất khẩu.
  • Ví dụ: tôm hùm, tôm sú, tôm càng xanh, cua biển ...
  • Hại đồ gỗ
  • Truyền lan nhiều bệnh nguy hiểm
  • Có hại cho giao thông đường thủy

Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn

Recent in Sports

Photography

Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok